رویای بازگشت به ماه و سفر به مریخ در انتظار چراغ سبز قانون‌گذاران آمریکایی

تصور کنید در حال تماشای پرتاب یک برج ۴۰ طبقه فولادی به سمت فضا هستید. موتورها روشن می‌شوند، شعله‌ها آسمان را می‌شکافند و این غول ۱۲۴.۴ متری با موفقیت از جو زمین خارج می‌شود. ماهواره‌هایش را در فضا رها می‌کند و بخش اصلی آن با زیبایی تمام در آب‌های استرالیا فرود می‌آید. شما این را یک موفقیت بی‌نظیر می‌دانید، درست است؟ اما در دنیای هوانوردی، داستان به این سادگی نیست. همین پرواز که برای مهندسان اسپیس‌ایکس (SpaceX) یک جشن بزرگ بود، توسط قانون‌گذاران آمریکایی با یک ترمز اضطراری مواجه شد.

ماجرا از این قرار است که موشک استارشیپ (Starship) از دو بخش تشکیل شده: فضاپیمای اصلی و یک موتور پیشران غول‌پیکر به نام سوپرهوی (Super Heavy) که وظیفه هل دادن موشک به فضا را دارد. کل فلسفه اقتصادی ایلان ماسک این است که هر دو بخش باید مانند یک هواپیمای مسافربری، پس از پرواز دوباره به آرامی روی زمین بنشینند تا بارها و بارها استفاده شوند. در پرواز آزمایشی اخیر در دوم خرداد (۲۲ مه)، در حالی که بخش اصلی موشک کارش را عالی انجام داد، بوستر سوپرهوی هنگام بازگشت به زمین نتوانست ترمزهای آتشین خود را به موقع فعال کند و با سرعت به آب‌های خلیج مکزیک کوبیده شد.

برای اسپیس‌ایکس، این یک «فرود سخت» بود که می‌شد در پروازهای بعدی آن را اصلاح کرد؛ اما برای اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA)، این یک «حادثه» بود. این سازمان که مسئولیت حفظ امنیت آسمان و شهروندان را بر عهده دارد، بلافاصله تمام پروازهای این موشک را متوقف (زمین‌گیر) کرد. آن‌ها می‌گویند تا زمانی که اسپیس‌ایکس دقیقا مشخص نکند چرا این موتور غول‌پیکر نتوانسته ترمز کند و ثابت نکند که این مشکل جان مردم را به خطر نمی‌اندازد، اجازه پرواز مجدد نخواهد داد.

این توقف اجباری، اهمیت استراتژیک بالایی دارد. استارشیپ نسخه ۳ (V3) فقط یک اسباب‌بازی برای میلیاردرها نیست. این همان سفینه‌ای است که ناسا (NASA) تمام آرزوهای خود را برای بازگشت به ماه روی آن شرط‌بندی کرده است. طبق برنامه، این موشک باید در اواخر سال ۲۰۲۸، فضانوردان را در ماموریت آرتمیس ۴ (Artemis 4) به سطح ماه برساند. هرگونه تاخیر در رفع ایرادات این موشک، مستقیما روی برنامه‌های ملی فضایی آمریکا تاثیر می‌گذارد.

البته تاریخ نشان داده که اسپیس‌ایکس در رفع مشکلات و متقاعد کردن قانون‌گذاران سرعت عجیبی دارد (در زمستان گذشته، زمین‌گیر شدن موشک فالکون ۹ فقط چهار روز طول کشید). اما این اتفاق به ما یادآوری می‌کند که مسیر رسیدن به مریخ و توریستی شدن فضا، تنها با ساختن موتورهای قدرتمند هموار نمی‌شود؛ بلکه باید از سد محکم بروکراسی و قوانین سخت‌گیرانه ایمنی نیز عبور کرد.