نگاهی به ماشین‌های خودران ۱ تنی که قرار است قطب جنوب ماه را فتح کنند

پنجاه سال پیش، وقتی فضانوردان آپولو ۱۵ با یک جیپ فضایی ساده روی ماه رانندگی کردند، جهان شگفت‌زده شد. اما آن ماشین‌ها برای گشت‌وگذارهای کوتاه و یک‌بارمصرف طراحی شده بودند. حالا ناسا (NASA) با برنامه «آرتمیس» می‌خواهد روی ماه یک پایگاه دائمی بسازد و برای این کار، فضانوردان به چیزی فراتر از یک جیپ ساده نیاز دارند؛ آن‌ها به ماشین‌های آفرود قرن بیست‌ویکمی نیاز دارند که هم با سرنشین و هم به‌صورت خودران کار کنند.

به همین دلیل، در کنفرانس اخیر ناسا، قراردادهای هیجان‌انگیزی به ارزش هرکدام حدود ۲۲۰ میلیون دلار به دو استارتاپ خصوصی آمریکایی یعنی «لونار اوت‌پست» (Lunar Outpost) و «ونچوری استرولب» (Venturi Astrolab) واگذار شد. ماموریت آن‌ها روشن است: ساخت یک وسیله نقلیه قمری (LTV) با وزن یک تن که بتواند دو فضانورد را با تجهیزات کامل حمل کند و حتی در شیب‌های خطرناک ۲۰ درجه‌ای در قطب جنوب ماه به راحتی بالا و پایین برود. جذاب‌ترین بخش ماجرا این است که وقتی فضانوردان مشغول کار در پایگاه هستند، این ماشین‌ها می‌توانند مثل یک پهپاد بزرگ، از روی زمین توسط اپراتورها کنترل شوند یا خودشان به‌صورت اتوپایلوت ماموریت‌های حمل بار را انجام دهند.

اما چیزی که این قراردادها را جالب‌تر می‌کند، چرخش ناگهانی استراتژی ناسا است. چهار سال پیش، مدیران قبلی ناسا می‌خواستند این ماشین‌ها بازوهای رباتیک داشته باشند، با سرعت ۱۵ کیلومتر بر ساعت حرکت کنند و طی قراردادهای ده‌ساله اجاره شوند. نتیجه؟ شرکت‌ها اعلام کردند که تا سال ۲۰۳۰ خبری از ماشین نخواهد بود! با ورود جرد آیزاکمن (Jared Isaacman) به ریاست ناسا، او ترمز این سخت‌گیری‌ها را کشید. او سرعت را از ۱۵ به ۱۰ کیلومتر در ساعت کاهش داد، بازوی رباتیک را حذف کرد و از شرکت‌ها خواست به جای طرح‌های ده ساله، ظرف تنها ۱۸ ماه ماشین‌ها را تحویل دهند. استدلال او ساده بود: «بگذارید فضانوردان سریع‌تر رانندگی کنند و ایرادات را به ما بگویند تا در نسل‌های بعدی آن‌ها را اصلاح کنیم.»

این سرعت بی‌سابقه نشان‌دهنده تب تند بازگشت به ماه است. ناسا برای اینکه مطمئن شود این ماشین‌ها به موقع به ماه می‌رسند، قراردادی ۴۶۸ میلیون دلاری با شرکت «بلو ارجین» (Blue Origin) متعلق به جف بیزوس بسته است تا نقش تاکسیِ باربریِ فضایی را بازی کند. همچنین، قراردادی ۷۵ میلیون دلاری به شرکت «فایرفلای» داده شده تا پهپادهای رباتیک کوچکی را به ماه بفرستند که وظیفه‌شان نقشه‌برداری سریع از مناطق فرود و آماده‌سازی زمین برای رسیدن فضانوردان آرتمیس ۴ در سال ۲۰۲۸ است. این بار، بازگشت به ماه یک سفر توریستی نیست؛ یک عملیات عظیم ساخت‌وساز با کمک ناوگانی از ربات‌ها و ماشین‌های هوشمند است.