یک کارآفرین هندی می‌خواهد آفیس را برای عصر هوش مصنوعی بازسازی کند

مسئله نئو (Neo) فقط این نیست که یک رقیب دیگر برای مایکروسافت آفیس بسازد. باوین توراخیا (Bhavin Turakhia)، کارآفرین ۴۶ ساله هندی، روی فرض بزرگ‌تری ۳۰ میلیون دلار از پول شخصی خودش گذاشته است: نرم‌افزارهای محل کار که پیش از عصر هوش مصنوعی ساخته شده‌اند، شاید ذاتاً برای این دوره مناسب نباشند. از نگاه او، اضافه کردن یک چت‌بات به گوشه Word، ایمیل یا ابزار مدیریت پروژه مثل این است که موتور یک خودروی قدیمی را کمی تقویت کنیم و انتظار داشته باشیم تبدیل به یک وسیله کاملاً جدید شود. تشبیه خودش حتی روشن‌تر است: اگر بخواهید آیفون بسازید، نمی‌توانید قطعات نوکیا را بردارید و کم‌کم آن را به آیفون تبدیل کنید.

نئو بر همین اساس از ابتدا به‌عنوان یک محیط کاری یکپارچه طراحی شده است؛ جایی که مدیریت پروژه، اسناد، فایل‌ها و هوش مصنوعی در یک محصول کنار هم قرار می‌گیرند. هدف این نیست که کارمند هر چند دقیقه یک‌بار پنجره‌ای جداگانه باز کند و از یک دستیار AI سؤال بپرسد. توراخیا می‌خواهد هوش مصنوعی به یک شرکت‌کننده دائمی در جریان کار تبدیل شود؛ چیزی شبیه همکار دیجیتالی که از همان ابتدا داخل اتاق حضور دارد، نه مشاوری که فقط وقتی مشکلی پیش آمد تلفنی صدایش می‌کنید. نئو همچنین مدل‌محور نیست و قرار است شرکت‌ها بتوانند میان مدل‌های مختلف هوش مصنوعی جابه‌جا شوند، بدون اینکه به یک ارائه‌دهنده خاص قفل شوند.

این ایده البته در خلأ شکل نگرفته است. مایکروسافت، گوگل و Salesforce با سرعت در حال اضافه کردن AI به نرم‌افزارهای سازمانی خود هستند و در سوی دیگر شرکت‌هایی مانند OpenAI و انتروپیک (Anthropic) و محصولات بهره‌وری مثل نوشن (Notion) و Superhuman هم می‌خواهند سهمی از آینده محل کار داشته باشند. بنابراین نئو وارد یکی از شلوغ‌ترین میدان‌های فناوری می‌شود. توراخیا اما معتقد است بازار نرم‌افزار سازمانی الزاماً برنده‌ای ندارد که همه‌چیز را ببرد. از نگاه او حتی تصاحب فقط ۲ تا ۵ درصد از بازار جهانی هوش مصنوعی سازمانی می‌تواند کسب‌وکاری بزرگ‌تر از هر چیزی باشد که تاکنون ساخته است.

توراخیا تازه‌کار نیست. طی دو دهه گذشته در ساخت شرکت‌هایی مانند Directi، Radix، Titan و شرکت نرم‌افزار بانکی زتا (Zeta) نقش داشته و بارها ابتدا سرمایه شخصی خودش را وارد پروژه کرده است. نئو هم فعلاً همین مسیر را دنبال می‌کند. پلتفرم از آوریل به‌طور داخلی در شرکت‌های او از جمله زتا استفاده شده و برنامه این است که در ماه‌های آینده به شرکت‌های متوسط عرضه شود؛ به‌خصوص کسب‌وکارهایی در فناوری، مشاوره و خدمات حرفه‌ای که بخش بزرگی از کارشان با اطلاعات، اسناد و هماهنگی تیم‌ها می‌گذرد.

یکی از جذاب‌ترین بخش‌های داستان این است که نئو خودش محصول همان تغییری است که تبلیغ می‌کند. توراخیا می‌گوید نسخه اولیه پلتفرم فقط در ۳ ماه ساخته شد، در حالی که همان پروژه پیش از ظهور هوش مصنوعی مولد احتمالاً بیش از یک سال و تیم مهندسی بسیار بزرگ‌تری می‌خواست. شرکت اکنون حدود ۴۵ نفر نیرو دارد که ۱۸ نفرشان مهندس هستند و قصد دارد تا پایان سال به حدود ۱۰۰ نفر برسد؛ بیشتر استخدام‌های جدید هم در AI و مهندسی نرم‌افزار خواهد بود. یعنی هوش مصنوعی فقط ویژگی محصول نیست، بلکه از همین حالا اقتصاد ساخت خود محصول را هم تغییر داده است.

این روند فقط مخصوص توراخیا هم نیست. چماث پالیهاپیتیا (Chamath Palihapitiya) نیز پروژه هوش مصنوعی سازمانی ۸۰۹۰ را ابتدا با سرمایه خودش شروع کرد و این شرکت همین هفته یک دور ۱۳۵ میلیون دلاری جذب کرد. این نمونه‌ها نشان می‌دهند بعضی کارآفرینان باتجربه معتقدند تغییر فعلی آن‌قدر بزرگ است که ارزش دارد پیش از ورود سرمایه‌گذاران سنتی، شخصاً ده‌ها میلیون دلار روی آن شرط ببندند. پرسش اصلی حالا این نیست که آیا مایکروسافت و گوگل AI خواهند داشت؛ قطعاً خواهند داشت. سؤال این است که آیا نرم‌افزارهایی که دهه‌ها پیش برای یک نوع کاملاً متفاوت از کار طراحی شده‌اند می‌توانند خودشان را با این موج وفق دهند، یا یک نسل تازه از محصولات از راه می‌رسد که از روز اول برای همکاری انسان و هوش مصنوعی ساخته شده است.