چرا حرف‌های ایلان ماسک با اسناد رسمی بورس درباره قرارداد آنتروپیک همخوانی ندارد؟

تصور کنید یک آپارتمان بسیار لوکس را برای ۳ سال تمام اجاره کرده‌اید. پای قرارداد را امضا کرده‌اید، پول پیش را داده‌اید و خیالتان راحت است. اما فردای آن روز می‌شنوید که صاحبخانه در محله راه افتاده و به همه می‌گوید: «این مستاجر فقط ۱۸۰ روز اینجاست، اگر خودم برای مهمانی‌هایم جا کم بیاورم، سریع بیرونش می‌کنم!» این سناریوی عجیب، دقیقا همان چیزی است که هم‌اکنون در بالاترین سطوح سیلیکون‌ولی در حال رخ دادن است؛ البته نه بر سر یک آپارتمان، بلکه بر سر قدرتمندترین ابرکامپیوتر هوش مصنوعی جهان.

ماجرا از این قرار است که به تازگی، شرکت ایکس‌اِی‌آی (xAI) متعلق به ایلان ماسک (Elon Musk)، یک قرارداد فوق‌العاده با رقیب قدرتمند خود یعنی آنتروپیک (Anthropic) امضا کرد. بر اساس این قرارداد، آنتروپیک متعهد شده که ماهانه مبلغ خیره‌کننده ۱.۲۵ میلیارد دلار پرداخت کند تا بتواند به صورت انحصاری از خوشه پردازشی غول‌پیکر کلوسوس (Colossus) استفاده کند. این یک معامله «برد-برد» به نظر می‌رسید؛ شرکت ماسک یک درآمد نجومی به دست می‌آورد و آنتروپیک هم به قدرت پردازشی شدیدی که برای تمرین دادن هوش مصنوعی‌اش نیاز داشت، می‌رسید.

اما ایلان ماسک نمی‌توانست آرام بنشیند. او بلافاصله در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) ظاهر شد تا اهمیت این قرارداد را کوچک جلوه دهد. او در پاسخ به یک کاربر نوشت که اسپیس‌ایکس (SpaceX) - که زیرساخت‌هایش با این پروژه گره خورده - هرگز تعهدی برای اجاره چندساله نداده است. ماسک صراحتا اعلام کرد: «این یک اجاره ۱۸۰ روزه با امکان لغو ۹۰ روزه است. اگر منابع پردازشی ما محدود شود، ممکن است کامپیوترها را پس بگیریم.» او می‌خواست به دنیا ثابت کند که ما اربابان بلامنازع این کامپیوترها هستیم و فقط برای مدت کوتاهی آن‌ها را قرض داده‌ایم.

اما در اینجا داستان به یک دیوار سخت حقوقی برخورد می‌کند. خبرنگاران کنجکاو، به سراغ اسناد رسمی (S-1) رفتند که اسپیس‌ایکس اخیرا برای کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) ارسال کرده است. این اسناد شوخی‌بردار نیستند و هرگونه دروغ در آن‌ها جرم محسوب می‌شود. در صفحه ۶۲ این سند، به صراحت و روشنی نوشته شده است که آنتروپیک موافقت کرده تا هزینه ماهانه را تا ماه مه سال ۲۰۲۹ پرداخت کند. این یعنی یک قرارداد محکم و سه‌ساله، نه یک اجاره موقت شش ماهه!

چرا ثروتمندترین مرد جهان باید اسناد رسمی و مالی شرکت خودش را در شبکه‌های اجتماعی نقض کند؟ پاسخ در بی‌رحمیِ رقابتِ هوش مصنوعی نهفته است. امروز، سرورهای فیزیکی و توان پردازشی (Compute)، حکم نفت خام را دارند. ماسک نمی‌خواهد در نگاه هواداران و رقبایش، فردی به نظر برسد که ظرفیت‌های ارزشمند خود را به سادگی به دیگری واگذار کرده است. او می‌خواهد این حس را القا کند که پروژه‌های خودش آن‌قدر تشنه پردازش هستند که او نمی‌تواند اسباب‌بازی‌های محبوبش را برای مدت طولانی به دیگران قرض بدهد؛ حتی اگر بابت آن ماهانه بیش از یک میلیارد دلار پول نقد دریافت کند.