چرا اروپا دیگر نمی‌خواهد قربانی نبرد فناوری واشنگتن و پکن شود؟

تصور کنید ارزشمندترین دارایی یک قاره، ناگهان به گوشت قربانی در دعوای دو ابرقدرت دیگر تبدیل شود. این دقیقا همان چیزی است که امروز برای اروپا در حال رخ دادن است. شورد شوردسما (Sjoerd Sjoerdsma)، وزیر تجارت هلند، این هفته با یک ماموریت اضطراری راهی واشنگتن شد. هدف او دیدار با هاوارد لوتنيک (Howard Lutnick)، وزیر بازرگانی آمریکا و اعضای کنگره بود تا جلوی لایحه‌ای را بگیرد که می‌تواند ضربه مهلکی به اقتصاد کشورش وارد کند.

دعوا بر سر چیست؟ لایحه‌ای به نام قانون مچ (MATCH Act) که آمریکا طراحی کرده تا دست تراشه‌سازان چینی را از تجهیزات غربی کوتاه کند. اما در قلب این طوفان، یک شرکت هلندی به نام ای‌اس‌ام‌ال (ASML) قرار دارد. این شرکت که ارزشمندترین کمپانی اروپا محسوب می‌شود، تنها سازنده دستگاه‌های فوق‌پیشرفته‌ای است که برای ساخت تراشه‌های هوش مصنوعی در جهان استفاده می‌شوند.

آمریکا می‌خواهد این دستگاه‌ها به دست چین نرسد، اما برای ای‌اس‌ام‌ال، چین صرفا یک مشتری معمولی نیست؛ ۱۹ درصد از کل فروش این شرکت به بازار چین وابسته است. شوردسما به صراحت اعلام کرده که خطرات این لایحه برای هلند بسیار بالاست. در واقع، این سفر نشان می‌دهد که اروپا دیگر حاضر نیست چشمانش را ببندد و بی‌چون و چرا از سیاست‌های تحریمی آمریکا پیروی کند.

کریستوف فوکه (Christophe Fouquet)، مدیرعامل ای‌اس‌ام‌ال، پیش‌تر گفته بود که چینی‌ها در حال حاضر تنها به دستگاه‌های قدیمی‌تر این شرکت که حدود یک دهه پیش ساخته شده‌اند دسترسی دارند. با این حال، قانون جدید آمریکا می‌خواهد حتی فروش همین دستگاه‌های نسل قدیم را هم به چین ممنوع کند.

حالا همه نگاه‌ها به واشنگتن است. اگرچه این لایحه هنوز در مجلس یا سنای آمریکا به رای گذاشته نشده، اما زنگ خطر را برای اروپایی‌ها به صدا درآورده است. این دیگر فقط یک جنگ تجاری نیست؛ نبردی است برای زنده ماندن در عصر هوش مصنوعی، و اروپا تصمیم گرفته است در این بازی، مهره بی‌اراده هیچ‌کس نباشد.