ایلان ماسک برای آینده هوش مصنوعی سراغ فناوری ارتباط با نور رفته است

در تب هوش مصنوعی، همه چشم‌ها به مدل‌ها و تراشه‌ها دوخته شده‌اند؛ اما یک گلوگاه کم‌سروصداتر هم وجود دارد: داده باید میان هزاران پردازنده جابه‌جا شود. اگر این رفت‌وآمد کند یا پرمصرف باشد، حتی قدرتمندترین تراشه‌ها هم مانند آشپزهای ماهری می‌شوند که مواد اولیه‌شان به‌موقع به دستشان نمی‌رسد. ایلان ماسک حالا برای کنترل بخشی از همین گلوگاه، به دنبال خرید مش اپتیکال تکنالوجیز (Mesh Optical Technologies) است؛ استارتاپی که سخت‌افزار ارتباطی سریع برای دیتاسنترها توسعه می‌دهد.

این معامله بالقوه از طریق پرونده‌ای در کمیسیون تجارت فدرال آمریکا (Federal Trade Commission) آشکار شد و نشان می‌دهد بررسی ضدانحصار آن با سرعت انجام شده است. مش اپتیکال در فوریه ۲۰۲۶ از حالت پنهان خارج شد و هم‌زمان از جذب ۵۰ میلیون دلار سرمایه سری آ با رهبری ثرایو کپیتال (Thrive Capital) خبر داد. این یعنی ماسک به دنبال شرکتی نیست که سال‌ها در بازار جا افتاده باشد؛ او می‌خواهد فناوری‌ای نوپا را پیش از آنکه به قطعه‌ای مستقل و گران در زنجیره تأمین هوش مصنوعی تبدیل شود، به درون اکوسیستم خود بیاورد.

پشت این معامله، ارتباط قدیمی‌تری قرار دارد. مش را ۳ مهندس سابق اسپیس‌ایکس (SpaceX)، تراویس براشیرز (Travis Brashears)، کامرون راموس (Cameron Ramos) و سرنا گرون-هابرلی (Serena Grown-Haeberli) تأسیس کرده‌اند؛ تیمی که پیش‌تر روی پیوندهای ارتباط نوری میان هزاران ماهواره استارلینک (Starlink) کار می‌کرد. آن‌ها این تجربه را از مدار زمین به دیتاسنتر آورده‌اند: فرستنده‌گیرنده‌های نوری (Optical Transceivers) که داده را با نور جابه‌جا می‌کنند، نه صرفاً سیگنال‌های الکتریکی. نتیجه بالقوه، انتقال سریع‌تر داده و مصرف انرژی کمتر است؛ دو مزیتی که با بزرگ‌تر شدن خوشه‌های هوش مصنوعی ارزش بیشتری پیدا می‌کنند.

اسپیس‌ایکس در همین حال با آنتروپیک (Anthropic)، گوگل و توسعه‌دهنده متن‌باز هوش مصنوعی رفلکشن ای‌آی (Reflection AI) برای تأمین ظرفیت پردازشی دیتاسنترهایش توافق‌هایی امضا کرده است؛ حوزه‌ای که برای شرکت تازه‌واردِ بازار سهام، منبع درآمد قابل‌توجهی شده است. خرید مش می‌تواند بهره‌وری این دیتاسنترها را بالا ببرد، چه روی زمین باشند و چه در آینده بخشی از زیرساخت پردازشی به فضا منتقل شود. بنابراین معامله فقط درباره خرید یک قطعه سخت‌افزاری نیست؛ اسپیس‌ایکس می‌خواهد از اینترنت ماهواره‌ای تا توان پردازشی هوش مصنوعی، لایه‌های بیشتری از مسیر داده را خودش کنترل کند.