کتاب، موسیقی و نرم‌افزار زیر موج تولید ماشینی قرار گرفته‌اند

تا همین چند سال پیش، نوشتن یک کتاب، ساخت یک اپلیکیشن یا تولید یک قطعه موسیقی به مهارت، زمان و گاهی یک تیم کامل نیاز داشت. امروز یک دستور کوتاه می‌تواند نقطه شروع همه این کارها باشد. هوش مصنوعی حالا مانند کارخانه‌ای است که خط تولیدش در اختیار هر کاربر قرار گرفته؛ کارخانه‌ای که خسته نمی‌شود، هزینه آغاز کار را پایین می‌آورد و می‌تواند در چند دقیقه چیزی بسازد که قبلاً روزها یا ماه‌ها زمان می‌برد. نتیجه، ظهور موجی است که منتقدان بخشی از آن را «زباله هوش مصنوعی» (AI Slop) می‌نامند: محتوایی انبوه، سریع و اغلب کم‌ارزش که فضای اینترنت را پر می‌کند.

بازار کتاب یکی از روشن‌ترین نمونه‌هاست. پژوهش دو اقتصاددان از دانشگاه کرنل و دانشگاه مینه‌سوتا نشان می‌دهد پس از نوامبر ۲۰۲۲ و عرضه چت‌جی‌پی‌تی، تعداد کتاب‌های الکترونیکی منتشرشده در آمازون به‌شدت افزایش یافت. تا پایان سال ۲۰۲۵، نزدیک به ۳۰۰ هزار کتاب در هر ماه منتشر می‌شد؛ در حالی که پیش از آن رقم معمول حدود ۱۰۰ هزار کتاب بود. ابزار تشخیص مورد استفاده پژوهشگران نیز نشان داد چت‌بات‌ها عامل بخش بزرگی از این افزایش بوده‌اند. در حوزه حقوق نیز تعداد دعاوی مدنی ثبت‌شده بدون وکیل در آمریکا میان سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ دو برابر شد و به ۴۱ هزار پرونده رسید. در نمونه‌ای شامل ۱۶۰۰ دادخواست، حدود ۱۸ درصد پرونده‌های سال ۲۰۲۶ نشانه‌هایی از نگارش ماشینی داشتند، هرچند میزان موفقیت آن‌ها نسبت به گذشته کاهش پیدا نکرده بود.

دانشگاه‌ها نیز با نسخه علمی همین موج روبه‌رو شده‌اند. تعداد مقالات آرکایو سال‌ها در حال افزایش بود، اما از ابتدای سال ۲۰۲۳ نرخ ردشدن مقالات بیش از دو برابر شد. یک مطالعه تازه گزارش کرده است که ۵۷ درصد مقالات منتشرشده در سال ۲۰۲۵ نشانه‌هایی از تأثیر زبان هوش مصنوعی داشتند؛ رقمی که در سال ۲۰۲۳ فقط ۱۲ درصد بود. این ابزارها می‌توانند به پژوهشگران کمک کنند ایده‌هایشان را سریع‌تر و شفاف‌تر بنویسند، اما هم‌زمان دروازه ورود مقاله‌های ضعیف یا حتی متن‌های بی‌معنا را نیز بازتر می‌کنند. درست مانند دستگاه چاپی که سرعت انتشار را بالا می‌برد، بدون آنکه بتواند میان کشف علمی و نوشته بی‌ارزش تفاوت بگذارد.

در برنامه‌نویسی، «کدنویسی حسی» (Vibe Coding) به کسانی که سابقه فنی محدودی دارند اجازه می‌دهد با توضیح خواسته خود، نرم‌افزار بسازند. هم‌زمان با گسترش ابزارهایی مانند کلود کد (Claude Code) و کدکس (Codex)، انتشار ماهانه اپلیکیشن‌ها در فروشگاه اپلیکیشن اپل جهش کرده است. اکنون بیش از ۱۰۰ هزار اپلیکیشن در هر ماه اضافه می‌شود، در حالی که در ماه مه گذشته این رقم کمتر از ۵۰ هزار بود. این اتفاق می‌تواند ایده‌های بیشتری را به محصول تبدیل کند، اما فروشگاه‌ها و کاربران را نیز با انبوهی از برنامه‌هایی مواجه می‌کند که باید از نظر امنیت، کارایی و اصالت بررسی شوند.

موسیقی شاید عجیب‌ترین تصویر از این آینده را نشان دهد. دیزر (Deezer) تخمین می‌زند روزانه حدود ۷۵ هزار آهنگ ساخته‌شده با هوش مصنوعی در پلتفرمش بارگذاری می‌شود؛ در حالی که این رقم در ژانویه ۲۰۲۵ حدود ۱۰ هزار آهنگ در روز بود. اکنون آثار ماشینی ۴۴ درصد از تمام قطعات جدید این سرویس را تشکیل می‌دهند. در نظرسنجی دیزر نیز ۹۷ درصد شرکت‌کنندگان نتوانستند تفاوت موسیقی انسانی و ماشینی را تشخیص دهند و بعضی از قطعات مصنوعی میلیون‌ها بار پخش شده‌اند. آزمایش‌های دیگر نیز نشان داده‌اند که مردم گاهی متن تولیدشده با هوش مصنوعی را به نوشته انسانی ترجیح می‌دهند، هرچند کتاب‌های مشکوک به نگارش ماشینی در آمازون معمولاً نقدهای کمتر و ضعیف‌تری می‌گیرند.

بنابراین مسئله را نمی‌توان فقط به دوگانه «محتوای خوب انسانی» و «محتوای بد ماشینی» کاهش داد. هوش مصنوعی در مواردی واقعاً دسترسی را گسترش می‌دهد: فردی بدون وکیل می‌تواند دادخواست تنظیم کند، پژوهشگری می‌تواند سریع‌تر بنویسد و کسی بدون آموزش رسمی می‌تواند نخستین اپلیکیشن خود را بسازد. اما تولید بیشتر، هزینه حذف‌شده را به مرحله بعد منتقل می‌کند. دادگاه‌ها باید پرونده‌های بیشتری بررسی کنند، داوران علمی با مقاله‌های بیشتری روبه‌رو می‌شوند و کاربران باید زمان بیشتری برای یافتن کتاب، موسیقی یا نرم‌افزار قابل اعتماد صرف کنند. وقتی ساختن تقریباً رایگان شود، اعتبار، پالایش و توجه انسانی به گران‌ترین بخش زنجیره محتوا تبدیل خواهد شد.