مایکروسافت خواهان مدل‌های ارزان‌تر و دسترس‌پذیرتر برای همه است

وقتی کسی که خودش یکی از قدرتمندترین موتورهای ماشین هوش مصنوعی را در جهان روشن کرده، ناگهان روی ترمز می‌زند، یعنی باید با دقت بیشتری به حرف‌هایش گوش کنیم. ساتیا نادلا (Satya Nadella)، مدیرعامل مایکروسافت، دقیقاً در چنین نقطه‌ای ایستاده است. او که با سرمایه‌گذاری‌های چند ده میلیارد دلاری در اوپن‌ای‌آی (OpenAI)، موج فعلی هوش مصنوعی را به راه انداخت، حالا با لحنی بی‌سابقه به بقیه غول‌های فناوری هشدار می‌دهد که مسیر فعلی‌شان به یک فاجعه و خشم عمومی ختم خواهد شد.

در ماه‌های اخیر، بازیگران اصلی این بازار مانند سم آلتمن (Sam Altman) و مدیران آنتروپیک (Anthropic)، مدام بر طبل ترس می‌کوبند. آن‌ها از یک طرف مدل‌های بسیار گران و انحصاری می‌سازند و از طرف دیگر هشدار می‌دهند که این فناوری به زودی شغل انسان‌ها را می‌بلعد. برای مثال، مدیرعامل آنتروپیک با صراحت گفته بود که تا سال ۲۰۲۹ نیمی از مشاغل سطح ابتدایی ناپدید خواهند شد. نادلا این تناقض عجیب را به شدت زیر سوال می‌برد و می‌گوید نمی‌توانید همزمان مردم را از بیکاری و سلاح شدن هوش مصنوعی بترسانید و در همان حال با تمام قوا دیتاسنترهای عظیم بسازید تا کنترل دنیا را به دست بگیرید.

مثل این است که یک شرکت خودروسازی، ماشین‌هایی بسازد که هیچ‌کس توان خریدشان را ندارد و همزمان در بوق و کرنا کند که این ماشین‌ها قرار است همه راننده‌ها را زیر بگیرند! مایکروسافت برای فرار از این آینده تاریک، مسیر استراتژیک خود را تغییر داده است. آن‌ها به جای تمرکز انحصاری روی مدل‌های گران‌قیمت، شروع به عرضه مجموعه‌ای از مدل‌های کم‌هزینه و متنوع کرده‌اند. حتی محصول جدیدشان به نام کوپایلت کوورکر (Copilot Coworker) که شبیه به یک همکار هوشمند عمل می‌کند، به کاربران اجازه می‌دهد برای کارهای طولانی‌مدت، از بین مدل‌های مختلف و ارزان‌تر یکی را انتخاب کنند تا هزینه‌ها کاهش یابد.

اما جذاب‌ترین حرکت شطرنج مایکروسافت در این بازی، نگاه آن‌ها به شرق است. این غول آمریکایی در حال بررسی میزبانی از دیپ‌سیک (DeepSeek) است؛ یک شرکت چینی که مدل‌های هوش مصنوعی بسیار ارزانی ارائه می‌دهد. ورود یک رقیب چینی ارزان‌قیمت به اکوسیستم ابری مایکروسافت، می‌تواند فشار خردکننده‌ای به اوپن‌ای‌آی و آنتروپیک وارد کند و یک جنگ قیمتی تمام‌عیار به راه بیندازد. این یعنی شکستن انحصاری که چند شرکت خاص می‌خواستند بر «دانش جهانی» تحمیل کنند.

پیام نهایی ساتیا نادلا به رهبران کسب‌وکار بسیار روشن و امیدوارکننده است: هوش مصنوعی نیامده تا بهانه‌ای برای اخراج کارکنان و کاهش هزینه‌های شرکت شما باشد. او معتقد است برندهای موفق آینده، آن‌هایی نیستند که کارمندانشان را با ربات‌ها جایگزین کرده‌اند، بلکه سازمان‌هایی هستند که به یک «سیستم یادگیری مستمر» تبدیل شده‌اند؛ جایی که در آن، دانش انسانی و توانمندی ماشین‌ها در کنار هم کار می‌کنند تا شغل‌ها را بازتعریف کنند و ارزش‌های جدیدی خلق نمایند.