هوش مصنوعی این بار سراغ آدم‌های بی‌دسترسی رفته است

کومان لیدل (Kwamane Liddell) شرکت ThriveLink را نساخت چون فکر می‌کرد دنیا به یک اپلیکیشن سلامت دیگر نیاز دارد. او از نزدیک دیده بود که گاهی سلامت آدم‌ها نه در اتاق عمل، بلکه در مسیرهای خیلی معمولی زندگی از هم می‌پاشد: جایی که کسی نمی‌داند چه خدماتی وجود دارد، واجد شرایط هست یا نه، یا اصلاً از کدام در باید وارد سیستم شود.

تجربه شخصی او هم این نگاه را تیزتر کرد. عمویش در منطقه‌ای زندگی می‌کرد که به غذای سالم دسترسی کافی نداشت و دچار سکته شد. خود لیدل هم مسیر عجیبی را در سلامت طی کرده بود: از نظافتچی بیمارستان شروع کرد، بعد پرستار تروما شد، حقوق خواند و در نهایت وارد مدیریت اجرایی شد. در همه این نقش‌ها یک الگو را دوباره و دوباره دید: خیلی‌ها مراقبت را از دست نمی‌دهند چون خدمات وجود ندارد؛ آن را از دست می‌دهند چون مسیر رسیدن به خدمات با زندگی واقعی آن‌ها جور نیست.

اندازه مسئله کوچک نیست. بیش از ۱۰۰ میلیون آمریکایی با مانع‌هایی برای دسترسی به مراقبت‌های اولیه روبه‌رو هستند. ThriveLink دقیقاً برای همین شکاف ساخته شده است. این شرکت از هوش مصنوعی تلفنی استفاده می‌کند تا مردم بتوانند از طریق تماس تلفنی برای خدمات سلامت و اجتماعی درخواست بدهند. نکته مهم اینجاست: کاربر لازم نیست اینترنت پرسرعت، گوشی هوشمند یا اعتمادبه‌نفس دیجیتال بالایی داشته باشد. سیستم از ۷۵ زبان پشتیبانی می‌کند و همین باعث می‌شود برای سالمندان، افراد دارای معلولیت، کسانی با محدودیت سواد خواندن و نوشتن، یا خانواده‌هایی با دسترسی ضعیف به اینترنت کاربردی‌تر باشد.

در طرف دیگر، آماندا دوکاچ (Amanda Ducach)، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل Ema EQ، از یک درد متفاوت شروع کرده است: زنانی که سؤال سلامت دارند، اما جایی امن، دقیق و زمینه‌مند برای پرسیدنش پیدا نمی‌کنند. جست‌وجوی اینترنتی اغلب یا خیلی کلی است یا آدم را بیشتر می‌ترساند. مراجعه سنتی هم همیشه جایی برای سؤال‌های مبهم، شرم‌آور یا نادیده‌گرفته‌شده باقی نمی‌گذارد. Ema EQ یک پلتفرم هوش مصنوعی برای سلامت زنان است که با بیش از ۱۰ میلیون گفت‌وگوی واقعی آموزش دیده است.

اهمیت این حوزه فقط پزشکی نیست؛ اقتصادی هم هست. پژوهش‌های مجمع جهانی اقتصاد و مؤسسه سلامت مک‌کینزی نشان می‌دهد زنان ۲۵ درصد بیشتر از مردان عمر خود را در وضعیت سلامت نامطلوب می‌گذرانند. اگر این شکاف تا سال ۲۰۴۰ جدی کاهش پیدا کند، می‌تواند سالانه یک فرصت اقتصادی ۱ تریلیون دلاری بسازد. Ema EQ می‌گوید ارزش اصلی‌اش فقط دانستن پاسخ نیست؛ بلکه در نوع استدلال کردن، پرسیدن سؤال‌های بعدی، فهمیدن زمینه و تشخیص لحظه‌ای است که یک مسئله باید جدی‌تر پیگیری شود.

پیام مشترک ThriveLink و Ema EQ این است که فناوری سلامت سال‌ها بیشتر برای بیمارستان‌ها، فرم‌ها، ورود به حساب کاربری و فرآیندهای اداری طراحی شده بود. اما آدم واقعی همیشه حوصله، ابزار یا توان عبور از این مسیرها را ندارد. یکی با تلفن شروع می‌کند، دیگری با سؤال‌هایی که زنان همین حالا می‌پرسند. هر دو می‌گویند آینده بهتر سلامت شاید از جایی آغاز شود که سیستم بالاخره خودش را با زندگی مردم تطبیق دهد، نه برعکس.