هوش مصنوعی شاید ارزان‌ترین گوشی‌های بازار را حذف کند

وقتی درباره هوش مصنوعی صحبت می‌کنیم، معمولاً ذهنمان به سمت چت‌بات‌ها، تولید تصویر یا دستیارهای هوشمند می‌رود. اما پشت صحنه این فناوری، رقابتی بی‌سروصدا برای تصاحب سخت‌افزار در جریان است. مراکز داده‌ای که مدل‌های هوش مصنوعی را آموزش می‌دهند، به حجم عظیمی از حافظه رم نیاز دارند و همین تقاضا، تعادل بازار را بر هم زده است.

گزارش‌های تازه نشان می‌دهد که تا پایان سال ۲۰۲۶، بیش از نیمی از ظرفیت تولید رم جهان صرف زیرساخت‌های هوش مصنوعی خواهد شد. این یعنی تولیدکنندگان موبایل، لپ‌تاپ و دیگر محصولات مصرفی باید برای دسترسی به همان قطعاتی رقابت کنند که غول‌های هوش مصنوعی با بودجه‌های میلیارددلاری خریداری می‌کنند. اگر این روند ادامه پیدا کند، تحلیلگران احتمال می‌دهند تا سال ۲۰۲۷ گوشی‌های اقتصادی به‌تدریج از بازار حذف شوند.

نشانه‌های این بحران از همین حالا دیده می‌شود. قیمت رم از سال ۲۰۲۲ تاکنون نزدیک به ۷۰۰ درصد افزایش یافته و بازار این تراشه‌ها نیز به‌شدت متمرکز است. سه شرکت سامسونگ، اس‌کی هاینیکس (SK Hynix) و مایکرون (Micron) حدود ۹۰ درصد تولید جهانی را در اختیار دارند. حتی شکایت‌های حقوقی علیه این شرکت‌ها هم نتوانسته تغییری جدی در ساختار قیمت‌گذاری بازار ایجاد کند.

مشکل فقط گران‌تر شدن یک قطعه نیست. کارشناسان می‌گویند در آینده ممکن است هزینه خرید رم به حدود ۶۰ درصد قیمت تمام‌شده یک گوشی برسد. در چنین شرایطی، تولید موبایل‌هایی با قیمت حدود ۱۵۰۰ یوان (حدود ۲۲۰ دلار) دیگر سود اقتصادی نخواهد داشت، زیرا تقریباً تمام حاشیه سود سازنده از بین می‌رود. حتی شرکت‌های بزرگی مانند اپل نیز برای تأمین قطعات و کنترل قیمت محصولات خود با فشار بیشتری روبه‌رو خواهند شد.

البته تولیدکنندگان چینی مانند سی‌ایکس‌ام‌تی (CXMT) و وای‌ام‌تی‌سی (YMTC) می‌توانند بخشی از کمبود بازار را جبران کنند، اما محدودیت‌های ژئوپلیتیکی باعث شده استفاده از محصولات آن‌ها برای بسیاری از شرکت‌های غربی ساده نباشد. به همین دلیل، آینده بازار موبایل فقط به فناوری وابسته نیست؛ بلکه سیاست، تجارت و رقابت جهانی نیز تعیین می‌کند که چند سال دیگر هنگام خرید یک گوشی، چه گزینه‌هایی پیش روی مصرف‌کنندگان باقی مانده باشد.