آیا واگذاری ۵ درصد از سهام اوپن‌ای‌آی می‌تواند جلوی قوانین سخت‌گیرانه ترامپ را بگیرد؟

تاجران باهوش از قدیم می‌دانستند که برای در امان ماندن از گزند حاکمان قدرتمند، بهترین کار این است که آن‌ها را در سود خود شریک کنند. حالا در عصر الگوریتم‌ها، سام آلتمن (Sam Altman)، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، همین استراتژی کهن را روی میز دونالد ترامپ گذاشته است. گزارش‌های اخیر نشان می‌دهند که اوپن‌ای‌آی پیشنهاد داده تا ۵ درصد از سهام خود را به دولت ایالات متحده واگذار کند. این ایده جنجالی تلاشی است برای تلطیف روابط با دولت جدید و کاهش نارضایتی‌های عمومی از سرعت سرسام‌آور رشد هوش مصنوعی.

برای اینکه ابعاد این پیشنهاد را درک کنید، بهتر است به ماشین حساب نگاهی بیندازیم. در آخرین دور جذب سرمایه اوپن‌ای‌آی، ارزش این شرکت به رقم باورنکردنی ۸۵۲ میلیارد دلار رسید. با یک حساب‌کتاب ساده، این سهم ۵ درصد پیشنهادی، ارزش خیره‌کننده‌ای معادل ۴۲.۶ میلیارد دلار خواهد داشت؛ یعنی رقمی که می‌تواند بودجه چندین پروژه بزرگ ملی را تامین کند. البته آلتمن مایل است این پیشنهاد را به یک استاندارد برای کل صنعت تبدیل کند، به طوری که سایر غول‌های هوش مصنوعی آمریکا نیز مجبور شوند سهم مشابهی به دولت اعطا کنند، هرچند هنوز مشخص نیست رقبای او با این باج‌دهی مدرن موافقت کنند یا خیر.

این حرکت انتحاری اوپن‌ای‌آی بی‌دلیل نیست؛ چرا که دولت ترامپ برخلاف شعارهای سنتی جمهوری‌خواهان مبنی بر عدم مداخله در بازار، رویکردی به شدت سخت‌گیرانه و دستوری در قبال هوش مصنوعی در پیش گرفته است. برای نمونه، شرکت آنتروپیک (Anthropic)، یکی از اصلی‌ترین رقبای اوپن‌ای‌آی، طعم تلخ این سیاست‌ها را چشید؛ زمانی که پنتاگون آن را یک ریسک در زنجیره تامین نامید و چندی بعد، وزارت بازرگانی با اعمال کنترل‌های صادراتی ناگهانی بر مدل‌های پیشرفته این شرکت، آن‌ها را مجبور کرد محصولات خود را از برخی بازارهای جهانی جمع کنند. آلتمن به خوبی می‌داند که اگر دولت را به عنوان شریک تجاری خود همراه نکند، ممکن است تیغ تیز این مقررات، گلوی اوپن‌ای‌آی را هم ببرد.

شراکت اجباری دولت در صنایع استراتژیک در حال تبدیل شدن به یک هنجار جدید در واشنگتن است. پیش از این، دولت ترامپ ۱۰ درصد از سهام شرکت تراشه‌سازی اینتل را تصاحب کرده بود و شایعاتی وجود دارد که از غول‌هایی مثل انویدیا و ای‌ام‌دی (AMD) خواسته شده تا ۱۵ درصد از درآمد حاصل از فروش تراشه‌های هوش مصنوعی خود به چین را به خزانه دولت واریز کنند. حتی در جبهه مقابل، سناتورهایی مانند برنی سندرز (Bernie Sanders) معتقدند هوش مصنوعی یک دارایی عمومی است و باید با وضع مالیات یک‌باره ۵۰ درصد بر ارزش سهام این شرکت‌ها، یک صندوق ثروت ملی ایجاد کرد. در چنین اتمسفری، پیشنهاد ۵ درصد اوپن‌ای‌آی بیشتر شبیه به پیش‌دستی هوشمندانه برای فرار از مالیات‌ها و نظارت‌های سنگین‌تر به نظر می‌رسد.