سنگاپور هم‌زمان با رونق AI جایگاه خود در زنجیره تراشه را تقویت می‌کند

سال‌ها مسابقه تراشه‌ها را با یک معیار ساده دنبال می‌کردیم: کدام پردازنده سریع‌تر حساب می‌کند؟ اما رونق هوش مصنوعی یک مشکل دیگر را بزرگ کرده است. وقتی هزاران تراشه در یک مرکز داده باید هم‌زمان روی یک مدل کار کنند، فقط قدرت محاسباتی مهم نیست؛ اطلاعات باید با سرعت بسیار بالا میان آن‌ها رفت‌وآمد کند. مثل شهری که خودروهای فوق‌سریع دارد اما خیابان‌هایش دائماً قفل است. همین‌جاست که فوتونیک سیلیکونی (Silicon Photonics) وارد داستان می‌شود؛ فناوری‌ای که از نور برای انتقال داده استفاده می‌کند و حالا UMC، دومین تراشه‌ساز قراردادی بزرگ تایوان، تولید انبوه ویفرهای آن را در سنگاپور آغاز کرده است.

UMC می‌گوید هدف اصلی، پاسخ‌دادن به رشد تقاضا برای اتصال‌های نوری پرسرعت در شبکه‌های مراکز داده هوش مصنوعی و هایپراسکیلرها است. شرکت با سیلیث تکنولوژی (SILITH Technology)، طراح تراشه بدون کارخانه مستقر در سنگاپور، همکاری کرده و این دو طی ۱۸ ماه فناوری را از مرحله توسعه به آمادگی تولید رسانده‌اند. قدم بعدی نیز از قبل مشخص شده است: UMC می‌خواهد تا سال ۲۰۲۷ پلتفرم اختصاصی فوتونیک سیلیکونی ۱۲ اینچی، یعنی حدود ۳۰.۵ سانتی‌متر، را برای توسعه محصولات مشتریان آماده کند. این یعنی شرکت فقط دنبال تولید یک محصول خاص نیست؛ می‌خواهد بخشی از زیرساختی شود که شرکت‌های دیگر روی آن محصولات ارتباطی نسل بعد را می‌سازند.

اهمیت این حرکت از معماری مراکز داده جدید می‌آید. مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی معمولاً روی یک تراشه منفرد اجرا نمی‌شوند؛ تعداد زیادی شتاب‌دهنده باید مثل اعضای یک تیم دائماً اطلاعات ردوبدل کنند. هرچه سرعت پردازنده‌ها بیشتر شود، شبکه‌ای که آن‌ها را به هم متصل می‌کند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. فوتونیک سیلیکونی تلاش می‌کند بخشی از این تبادل را به قلمرو نور ببرد، جایی که انتقال حجم عظیم داده با سرعت بالا امکان‌پذیرتر می‌شود. به همین دلیل بازار جهانی این فناوری برای سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۷۱ میلیارد دلار برآورد شده و رشد ترافیک داده و نیاز به ارتباطات نوری سریع‌تر پشت این تقاضا قرار دارد.

زمان‌بندی UMC از نظر مالی هم قابل توجه است. تحلیلگران سیتی (Citi) چشم‌انداز شرکت در نیمه دوم سال را رو به بهبود می‌بینند و برای سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ رشد ۱۳ درصدی فروش نسبت به فصل قبل و بهبود حاشیه سود ناخالص را پیش‌بینی کرده‌اند. آمار اخیر شرکت هم نشانه‌هایی از این بهبود دارد: فروش ژوئن نسبت به سال قبل ۲۲.۸۵ درصد رشد کرده و به معادل ۷۱۹.۲۱ میلیون دلار رسیده است. فروش تجمعی نیمه اول سال نیز ۱۱.۲۸ درصد افزایش یافته. با این حال بازار سهام کاملاً هیجان‌زده نشد؛ سهم UMC در معاملات تایوان ابتدا نزدیک ۵ درصد افت کرد و بعد بخشی از زیان را پس گرفت و حدود ۱.۶ درصد پایین‌تر معامله شد. این فاصله میان خبر فناوری و واکنش بازار یادآوری می‌کند که سرمایه‌گذاران علاوه بر آینده بلندمدت، سودآوری و اجرای کوتاه‌مدت را هم می‌سنجند.

داستان بزرگ‌تر به خود سنگاپور مربوط است. UMC تنها شرکت تایوانی نیست که ظرفیت تولید خود را در این کشور توسعه می‌دهد. شرکت‌هایی مانند King Yuan Electronics و ونگارد اینترنشنال سمیکانداکتور (Vanguard International Semiconductor Corporation) نیز بخشی از موجی هستند که سنگاپور را به گره مهم‌تری در زنجیره تأمین نیمه‌رسانا تبدیل می‌کند. ونگارد، که TSMC از آن حمایت می‌کند، همراه NXP Semiconductors در حال ساخت کارخانه‌ای به ارزش ۷.۸ میلیارد دلار در این کشور است. برای صنعت تراشه‌ای که سال‌های اخیر اهمیت تنوع جغرافیایی زنجیره تأمین را با تمام وجود تجربه کرده، سنگاپور ترکیبی جذاب از زیرساخت، نیروی متخصص و موقعیت منطقه‌ای ارائه می‌دهد.

در ظاهر، خبر UMC درباره نوع خاصی از ویفر است؛ اما زیر پوست آن تغییر مهم‌تری دیده می‌شود. رونق AI در حال بازتعریف این است که کدام بخش‌های صنعت تراشه ارزش استراتژیک پیدا می‌کنند. تا امروز بیشتر توجه روی GPUها و پردازنده‌های قدرتمند بود، اما اگر اتصال میان آن‌ها نتواند با سرعت محاسبات جلو برود، همان تراشه‌های گران‌قیمت بخشی از زمانشان را منتظر داده می‌مانند. به همین دلیل جنگ بعدی ممکن است فقط بر سر این نباشد که چه کسی سریع‌تر فکر می‌کند؛ بر سر این هم باشد که چه کسی می‌تواند اطلاعات را سریع‌تر میان مغزهای سیلیکونی جابه‌جا کند.