جنبشی علیه فناوری بد، نه تمام فناوری‌ها

یک عروسک ساخته‌شده از زباله که از یک سطل آشغال در محله Gowanus بروکلین متولد شده، شاید عجیب‌ترین سخنگوی یک جنبش ضدفناوری به نظر برسد. اما پشت این ظاهر طنزآمیز، یک بحث جدی وجود دارد: آیا فناوری‌هایی که هر روز استفاده می‌کنیم واقعاً زندگی ما را بهتر کرده‌اند یا فقط شکل جدیدی از وابستگی ساخته‌اند؟ این عروسک، نماینده جشنواره Summer of Ludd در نیویورک است؛ رویدادی که از مردم خواست بدون گوشی، ضبط صدا و عکس گرفتن، دوباره حضور واقعی در کنار دیگران را تجربه کنند.

نام این جنبش از لودیت‌های اصلی قرن نوزدهم می‌آید؛ کارگران نساجی بریتانیا که با فناوری مخالف نبودند، بلکه علیه ماشین‌هایی اعتراض می‌کردند که به نظرشان شرایط کاری و زندگی اجتماعی را تخریب می‌کردند. در فرهنگ امروز، واژه لودیت معمولاً به کسی گفته می‌شود که از فناوری سر درنمی‌آورد یا با آن مشکل دارد، اما اعضای Summer of Ludd تعریف متفاوتی ارائه می‌کنند: لودیت مدرن کسی است که از خودش می‌پرسد یک فناوری به چه کسی خدمت می‌کند و چه چیزی را از جامعه می‌گیرد.

این جنبش مخصوص افرادی نیست که کاملاً از اینترنت کنار کشیده‌اند. اعضای آن طیف گسترده‌ای دارند؛ از کسانی که هیچ‌وقت گوشی هوشمند نداشته‌اند تا جوانانی که با شبکه‌های اجتماعی بزرگ شده‌اند و حالا احساس خستگی می‌کنند. آن‌ها می‌گویند مشکل اصلی خود فناوری نیست، بلکه مدل کسب‌وکاری برخی شرکت‌های بزرگ فناوری است که توجه انسان را به منبع درآمد تبدیل کرده‌اند. به همین دلیل، برنامه‌هایی مانند Delete Day برگزار می‌کنند؛ جایی که افراد با کمک یکدیگر اپلیکیشن‌هایی مانند اینستاگرام یا برنامه‌های دوست‌یابی را حذف می‌کنند و درباره دلیل این تصمیم حرف می‌زنند.

یکی از نکات جالب این جنبش، مخالفت آن با تصویر ساده «سم‌زدایی دیجیتال» است. آن‌ها نمی‌گویند فقط گوشی را کنار بگذارید و همه‌چیز حل می‌شود. پیشنهادشان جایگزین کردن یک تجربه با تجربه‌ای دیگر است: رفتن به کتابفروشی، شرکت در رویدادهای محلی، صحبت با افراد جدید و ساختن جامعه واقعی. از نگاه آن‌ها، اینترنت می‌تواند ابزار قدرتمندی برای پیدا کردن اطلاعات باشد، اما اطلاعات زمانی ارزشمند می‌شود که وارد زندگی واقعی شود و به ارتباط انسانی تبدیل شود.

در جشنواره Summer of Ludd حتی کارگاه‌هایی درباره آشنایی و روابط انسانی برگزار شد. ایده «Luddite Rizz» فقط آموزش معاشقه نبود؛ درباره یاد گرفتن پذیرش رد شدن و کنار آمدن با احساسات واقعی بود. برگزارکنندگان معتقدند اپلیکیشن‌های دوست‌یابی تجربه رابطه را شبیه یک معامله کرده‌اند؛ انتخاب سریع میان افراد با چند تصویر و چند جمله کوتاه، بدون مهارت‌هایی مانند خواندن زبان بدن یا مدیریت احساسات پیچیده.

جنبش همچنین انتقادهایی درباره هوش مصنوعی، شبکه‌های اجتماعی و شرایط کاری در شرکت‌های بزرگ فناوری مطرح می‌کند. در جعبه شواهد این رویداد، افراد تجربه‌های منفی خود از فناوری را ثبت کردند؛ از داستان فردی که به دلیل توصیه اشتباه ChatGPT نزدیک بود خرگوش خانگی‌اش آسیب جدی ببیند تا روایت‌هایی درباره شرایط سخت کاری در برخی انبارها با دمای ۱۲۰ درجه. با این حال، پیام اصلی جنبش حذف تمام فناوری نیست؛ بلکه بازطراحی رابطه انسان با فناوری است. همان‌طور که Gowanus می‌گوید، هدف ساختن ابزارهایی است که به انسان خدمت کنند، نه انسان‌هایی که برای الگوریتم‌ها زندگی کنند.