یوتیوب حاضر است پول بدهد تا سازندگان اول سراغ نتفلیکس نروند

تا همین چند سال پیش، یوتیوب و نتفلیکس انگار در دو محله متفاوت زندگی می‌کردند. یکی خانه ویدیوهای سازندگان مستقل بود و دیگری مقصد فیلم‌ها و سریال‌های پرهزینه. حالا دیوار میان این دو محله تقریباً فرو ریخته است. یوتیوب طبق گزارش‌ها با تعدادی از سازندگان بزرگ مذاکره می‌کند تا در ازای پرداخت‌های میلیون‌دلاری، ویدیوهایشان برای مدتی ابتدا در یوتیوب منتشر شود و همزمان روی نتفلیکس قرار نگیرد. هنوز قرارداد نهایی اعلام نشده، اما یوتیوب به چند توافق نزدیک شده و گزینه‌های مالی مختلفی روی میز گذاشته است؛ از تأمین بخشی از هزینه تولید گرفته تا شریک کردن سازندگان در درآمد قراردادهای تبلیغاتی بزرگ.

دلیل این تغییر رفتار را باید در حرکت نتفلیکس جست‌وجو کرد. این شرکت طی یک سال گذشته با ده‌ها سازنده مطرح یوتیوب مذاکره کرده و به برخی پیشنهاد داده همان محتوایی را که برای یوتیوب می‌سازند، همزمان روی نتفلیکس هم منتشر کنند. برای سازنده، پیشنهاد وسوسه‌کننده است: لازم نیست الزاماً یک برنامه کاملاً جدید بسازد، اما می‌تواند از همان ویدیوی موجود درآمد دیگری بگیرد و در برابر بیش از ۳۲۵ میلیون مشترک نتفلیکس قرار بگیرد. نام‌هایی مانند آلن چیکین چو (Alan Chikin Chow) و نیک دی‌جیووانی (Nick DiGiovanni) وارد چنین همکاری‌هایی شده‌اند و نتفلیکس حتی با برنامه‌هایی مانند هات وانز (Hot Ones) مذاکره کرده است.

مشکل یوتیوب این است که یک ویدیوی همزمان دیگر همان کالای انحصاری قبلی نیست. اگر برنامه‌ای که قرار است برندها برای حضور کنار آن پول زیادی بدهند همان لحظه روی نتفلیکس هم قابل تماشا باشد، ارزش تبلیغاتی نسخه یوتیوب می‌تواند کاهش پیدا کند. از همین رو یوتیوب نه‌فقط با پول، بلکه با اهرم‌های دیگری هم فشار وارد می‌کند. طبق گزارش، بعضی سازندگانی که محتوایشان را همزمان روی نتفلیکس می‌گذارند ممکن است کمتر در کمپین‌ها یا رویدادهای یوتیوب دیده شوند یا از سهم برخی قراردادهای تبلیغاتی بزرگ کنار گذاشته شوند. به زبان ساده، یوتیوب دارد به ستاره‌هایش می‌گوید اگر خانه اصلی‌تان اینجاست، رفتار شما هم باید این اولویت را نشان دهد.

با این حال نتفلیکس برای همه سازندگان شریک بی‌دردسری نیست. برخی یوتیوبرها همکاری را رد کرده‌اند چون نتفلیکس می‌خواهد فایل ویدیو چند روز زودتر تحویل داده شود، در حالی که بسیاری از سازندگان تا ساعت‌های نزدیک انتشار روی تدوین و جزئیات محتوا کار می‌کنند. در بعضی موارد نیز نتفلیکس خواسته اسپانسرهای مشخصی از ویدیو حذف شوند؛ موضوعی که می‌تواند مستقیماً به درآمد اصلی سازنده لطمه بزند. بنابراین انتخاب میان دو پلتفرم فقط سؤال «چه کسی بیشتر پول می‌دهد؟» نیست؛ درباره زمان تولید، آزادی تجاری، رابطه با اسپانسر و مالکیت روی ریتم انتشار هم هست.

آنچه این کشمکش را مهم‌تر می‌کند، تغییر ماهیت خود دو پلتفرم است. یوتیوب دیگر فقط سایتی برای تماشای ویدیو روی لپ‌تاپ یا موبایل نیست؛ تماشای آن روی تلویزیون‌های خانگی رشد کرده، وارد تبلیغات تلویزیونی شده و سراغ حقوق پخش رویدادهایی مانند NFL و مراسم اسکار رفته است. در سوی دیگر، نتفلیکس نیز فهمیده محتوای اینترنتی و چهره‌های سازنده می‌توانند مخاطبان جوان‌تر را بهتر جذب کنند. خرید حقوق برنامه‌هایی مانند CoComelon و Ms. Rachel و مذاکره با ستاره‌های یوتیوب بخشی از همین حرکت است. این یعنی رقابت آینده احتمالاً کمتر درباره تفاوت میان «تلویزیون» و «اینترنت» خواهد بود و بیشتر درباره این است که چه کسی برنامه‌ای را دارد که مردم واقعاً حاضرند برایش وقت بگذارند.

جالب اینجاست که نیل موهان (Neal Mohan)، مدیرعامل یوتیوب، قبلاً حضور سازندگان در پلتفرم‌های دیگر را تهدید بزرگی نمی‌دانست؛ چون تصور می‌شد آن فعالیت‌ها در نهایت مخاطب را دوباره به یوتیوب برمی‌گردانند. علاوه بر این، پرداخت مستقیم به چند کانال بزرگ می‌تواند هزاران سازنده دیگر را که چنین پیشنهادی نمی‌گیرند ناراضی کند. اما افزایش انتشار همزمان روی نتفلیکس ظاهراً محاسبه را عوض کرده است. یوتیوب هنوز نمی‌خواهد مثل یک استودیوی سنتی همه هزینه‌ها و تصمیم‌های خلاقانه را کنترل کند، اما حاضر شده برای حفظ «اولویت انتشار» پول بدهد. این نخستین بار هم نیست؛ این شرکت قبلاً برای مقابله با Vessel پیشنهادهای مالی ارائه کرده بود و در برابر رشد TikTok نیز YouTube Shorts را ساخت. فرق امروز این است که کالای مورد مناقشه دیگر فقط فرمت ویدیو نیست؛ خود سازنده و رابطه‌اش با مخاطب است.