یک بنیان‌گذار بلاک‌چین سراغ بازآفرینی صنعت پیش‌بینی رفته است

اعتماد همیشه سوخت پنهان شرکت‌های بزرگ بوده است. ویزا روی این شرط ساخته شد که آدم‌ها به یک کارت پلاستیکی اعتماد کنند. ایربی‌ان‌بی روی این شرط رشد کرد که مسافرها حاضر شوند در خانه یک غریبه بخوابند. حالا در عصر هوش مصنوعی، شرط بزرگ بعدی شاید حتی بنیادی‌تر باشد: آیا می‌توانیم ثابت کنیم چیزی واقعی است، کسی همان کسی است که می‌گوید، و سابقه‌ای که نشان می‌دهد واقعاً دست‌کاری نشده است؟

اینجاست که نام ویلیام اسکات استورنتا (W. Scott Stornetta) دوباره مهم می‌شود. او از چهره‌هایی است که معمولاً از او به‌عنوان یکی از پدران فکری بلاک‌چین یاد می‌شود. استورنتا حالا به سیف‌بتس دات ورلد (SafeBets.world)، یک پلتفرم پیش‌بینی بدون شرط‌بندی، پیوسته و ریاست شورای مشورتی آن را بر عهده گرفته است. هدف او و بنیان‌گذار این پلتفرم، الکس کونانیکین (Alex Konanykhin)، این است که صنعت پیش‌بینی را از یک فضای پرابهام و شبیه شرط‌بندی، به بازاری بر پایه اعتماد قابل اثبات تبدیل کنند.

سابقه استورنتا برای این مأموریت تصادفی نیست. او در سال ۱۹۹۱ همراه با همکار قدیمی‌اش استوارت هابر (Stuart Haber)، پژوهشی با عنوان «چگونه یک سند دیجیتال را زمان‌مهر کنیم» منتشر کرد. ایده اصلی آن پژوهش این بود که بتوانیم رکوردهای دیجیتال را با روش‌های رمزنگاری به هم وصل کنیم؛ چیزی شبیه دفترچه‌ای که اگر کسی بخواهد یک صفحه‌اش را عوض کند، کل دفتر لو می‌رود. همین کار بعدها به‌عنوان یکی از سنگ‌بنای‌های بلاک‌چین شناخته شد و حتی در سال ۲۰۰۸ جزو نخستین ارجاعات وایت‌پیپر بیت‌کوین آمد.

استورنتا فقط نظریه‌پرداز نبود. شرکت او، شورتی (Surety)، نخستین سرویس تجاری زمان‌مهر دیجیتال را راه‌اندازی کرد و برای ۳۰ سال یک اثر انگشت رمزنگاری‌شده را هر هفته در نیویورک تایمز منتشر کرد؛ زنجیره‌ای عمومی برای اینکه نشان دهد رکوردها بعداً دست‌کاری نشده‌اند. بعدتر هم او SureMark Digital را هم‌بنیان‌گذاری کرد؛ شرکتی برای کمک به اثبات هویت و نویسندگی در زمانه دیپ‌فیک‌ها. نخ مشترک همه این پروژه‌ها یک چیز بوده: تبدیل اعتماد از یک ادعا به چیزی قابل اثبات.

حالا همین منطق وارد صنعت پیش‌بینی شده است. بازار پیش‌بینی در سال‌های اخیر داغ‌تر شده؛ آدم‌ها درباره انتخابات، بازارهای مالی، رمزارز، کالاها و اتفاقات جهانی پیش‌بینی می‌کنند. اما مشکل بزرگ اینجاست: بسیاری از هویت‌ها ناشناس یا کم‌اعتبارند، سوابق پیش‌بینی‌ها همیشه قابل راستی‌آزمایی نیست و خیلی از پلتفرم‌ها بر شرط‌بندی بنا شده‌اند؛ چیزی که هم حساسیت رگولاتورها را بالا می‌برد و هم باعث می‌شود پیش‌بینی در نگاه عمومی شبیه قمار به نظر برسد.

سیف‌بتس می‌خواهد از همین شکاف استفاده کند. کاربران در این پلتفرم درباره بازارهای رمزارز، کالا، سهام و ارز پیش‌بینی می‌کنند، اما شرطی نمی‌بندند. پلتفرم به دقیق‌ترین پیش‌بینی‌کنندگان پاداش می‌دهد و پیش‌بینی‌های آن‌ها را در قالب چیزی که «هوش جمعی» می‌نامد کنار هم می‌گذارد. برنامه این است که پیش‌بینی‌کنندگان برتر اعتبارنامه بگیرند و پیش‌بینی‌ها به‌شکل قابل راستی‌آزمایی ثبت شوند؛ یعنی معلوم باشد چه کسی، چه زمانی، چه پیش‌بینی‌ای کرده و بعداً نتوانسته آن را بی‌سروصدا تغییر دهد. پیام پنهان روشن است: در بازاری شلوغ، اعتبار می‌تواند خندق دفاعی اصلی باشد.