حسابی برای همه کودکان، اما نه الزاماً با فرصت برابر

ایده ساده به نظر می‌رسد: به هر کودک یک حساب سرمایه‌گذاری بدهید تا از همان ابتدا با مفهوم پس‌انداز و رشد سرمایه آشنا شود. حساب‌های موسوم به ترامپ دقیقاً با همین وعده معرفی شده‌اند؛ ابزاری که قرار است فرصت سرمایه‌گذاری را برای کودکان آمریکایی گسترده‌تر کند. شروع برنامه هم از نظر تعداد ثبت‌نام چشمگیر بوده است. تا ۲۷ ژوئیه، بیش از ۷ میلیون کودک زیر ۱۸ سال وارد این حساب‌ها شده بودند و ۸۶ درصد آن‌ها متعلق به خانواده‌هایی با درآمد سالانه کمتر از ۲۰۰ هزار دلار بودند. اما نویسنده مقاله معتقد است همین عدد می‌تواند تصویری گمراه‌کننده بسازد: کمتر بودن درآمد از یک آستانه بالا لزوماً به معنی خانواده‌ای نیست که بیشترین نیاز را دارد.

برای درک این تفاوت باید به توزیع واقعی درآمد نگاه کرد. در سال ۲۰۲۴، فقط ۱۶ درصد خانوارهای آمریکایی درآمد سالانه ۲۰۰ هزار دلار یا بیشتر داشتند و درآمد میانه خانوار ۸۳٬۷۳۰ دلار بود. بنابراین استفاده از ۲۰۰ هزار دلار به‌عنوان معیار «خانواده‌هایی که بیشتر نیاز دارند» از نگاه نویسنده بسیار گسترده است. خانواده‌ای با درآمد ۲۰۰ هزار دلار و خانواده‌ای که برای پرداخت هزینه‌های ضروری مشکل دارد، هر دو ممکن است زیر همین سقف قرار بگیرند، اما توانایی آن‌ها برای سرمایه‌گذاری ماهانه یکسان نیست. داشتن حساب شبیه داشتن یک زمین آماده کشت است؛ اما همه خانواده‌ها آب، ابزار و زمان لازم برای استفاده از آن زمین را ندارند.

یکی از تغییرات پیشنهادی، اجازه مشارکت سالانه تا ۲٬۵۰۰ دلار پیش از مالیات از طریق کسر حقوق است؛ مدلی شبیه حساب‌های بازنشستگی ۴۰۱(k). در ظاهر این روش می‌تواند مفید باشد، چون سرمایه‌گذاری را خودکار می‌کند و بار تصمیم‌گیری را کاهش می‌دهد. اما مشکل اینجاست که حتی در سیستم‌های بازنشستگی موجود، دسترسی به ابزار به معنی استفاده واقعی نیست. اداره آمار کار آمریکا نشان داده از میان کارکنان بخش خصوصی که به طرح‌هایی مانند ۴۰۱(k) دسترسی دارند، فقط ۵۳ درصد واقعاً مشارکت می‌کنند. دلیل اصلی برای بسیاری از افراد این است که درآمدشان برای پرداخت هزینه‌های فعلی کافی نیست و پولی برای آینده باقی نمی‌ماند.

برای خانواده‌ای با درآمد میانه ۸۳٬۷۳۰ دلار در سال، کنار گذاشتن بیش از ۲۰۰ دلار در ماه برای حساب کودک ممکن است شدنی باشد، اما احتمالاً تصمیم ساده‌ای نیست. وقتی هزینه مواد غذایی، مسکن و دانشگاه افزایش پیدا می‌کند، کاهش حقوق ماهانه برای سرمایه‌گذاری بلندمدت به یک انتخاب دشوار تبدیل می‌شود. این فشار برای خانواده‌های کم‌درآمد شدیدتر است؛ خانوارهای پنجک پایین درآمدی که سالانه ۳۴٬۵۱۰ دلار یا کمتر درآمد دارند، طبق مقاله نسبت بدهی به درآمدی نزدیک به ۱۲۰ درصد دارند. برای چنین خانواده‌ای، سرمایه‌گذاری آینده کودک ممکن است در برابر پرداخت هزینه‌های امروز اولویت پایین‌تری پیدا کند.

بخش دیگر برنامه به مشارکت کارفرمایان مربوط می‌شود. شرکت‌هایی مانند ونگارد، ویزا، کراکن، چایم و ADP از میان بیش از ۵۰ کارفرمای خصوصی اعلام کرده‌اند که برای حساب کارکنان خود مشارکت خواهند کرد. شرکت‌ها می‌توانند تا ۲٬۵۰۰ دلار به ازای هر کارمند پرداخت کنند و این مبلغ از درآمد مشمول مالیات کارمند خارج می‌شود. تجربه ۴۰۱(k) نشان می‌دهد مشارکت کارفرما می‌تواند مشارکت کارکنان را افزایش دهد، اما همین مزیت معمولاً به کسانی می‌رسد که شغل بهتر و مزایای شغلی بیشتری دارند. برای کارگرانی که سالانه ۲۷٬۴۰۰ دلار یا کمتر درآمد دارند، فقط ۲۱.۳ درصد به طرح بازنشستگی محل کار دسترسی دارند و از میان آن‌ها نیز همه کارفرمای دارای تطبیق مالی ندارند.

در نتیجه، سؤال اصلی درباره حساب‌های ترامپ فقط این نیست که آیا میلیون‌ها کودک حساب خواهند داشت. سؤال بزرگ‌تر این است که آیا این حساب‌ها واقعاً ابزار تحرک اجتماعی می‌شوند یا راه جدیدی برای انتقال مزایای سرمایه‌گذاری به خانواده‌هایی که از قبل موقعیت مالی بهتری دارند. یک حساب سرمایه‌گذاری می‌تواند آموزش مالی و فرصت ایجاد کند، اما اگر توانایی واریز پول، دسترسی به کارفرمای مناسب و فضای مالی کافی نابرابر باشد، همان ابزار می‌تواند شکاف موجود را تقویت کند. مسئله شاید خود حساب نباشد؛ مسئله این است که چه کسی واقعاً توان استفاده از آن را دارد.